Hippocrates, de grondlegger van de moderne geneeskunde, beschreef al enkele eeuwen geleden dat indien er een temperatuurverschil in het menselijk lichaam, lokaal of algeheel, geconstateerd werd, er waarschijnlijk een (patho)fysiologische afwijking aanwezig is. Hij smeerde zijn patiënten in met een dunne laag klei en keek welke plekken het eerst opgedroogd waren door de warmte. Hij beweerde dat hij daarmee de locatie van eventuele (patho)fysiologische afwijkingen aan kon geven.

Hoe kan men temperatuurverschillen zien?
Infraroodscreening ofwel medische thermografie is gebaseerd op het meten van de huid- oppervlaktetemperatuur. Deze temperatuur is afhankelijk van de bloedcirculatie in de buitenste millimeters van de huid. Deze bloedstroom is onderworpen aan complexe regulering door het zenuwstelsel en lokale factoren. Men kan dus niet de toestand “zien” van de interne organen door middel van thermografie maar pathologische processen zoals tumoren, ontstekingen en weefselschade etc. hebben invloed op de bovenliggende huid. De onderliggende processen leiden tot vasculaire en zenuwreacties die door middel van infraroodscreening als verschillende warmtepatronen (thermogram) kunnen worden weergeven.1

hoofd_nek infrarood hart infraroodscreening

Infraroodscreening is zeer breed inzetbaar bij zowel eerstelijns als tweedelijns geneeskunde waarbij de huisarts de situatie van de patiënt en de ernst van de klachten veel sneller en beter kan inschatten en indien nodig doorverwijzen naar een specifieke specialist. In het ziekenhuis kan infraroodscreening op verschillende afdelingen ingezet worden om meer inzicht te krijgen in verschillende processen die gaande zijn in de patiënt en die een uitstekende aanvulling is op de huidige screeningsmethoden.

Geschiedenis infraroodscreening
De eerste technische medische thermografie-experimenten vonden al in 1957 plaats. In navolging van Hippocrates werd vastgesteld dat de huidtemperatuur van een oppervlakkige tumor hoger is dan de temperatuur van het omringende normale weefsel.2

In sommige studies werd geëxperimenteerd met het koelen van de huid en vervolgens het continu nemen van beelden in een verwarmingsfase. De koeling werd uitgevoerd met koud water of een ventilator. Deze onderzoekstechniek heet Dynamische Infrarood Thermografie. De techniek maakt gebruik van het fenomeen van Raynaud, waar de opwarming van een gekoelde hand bij een ongezond persoon langer duurt en een ander kenmerkend patroon heeft dan wat wordt waargenomen bij gezonde mensen.3

Aangezien er gewerkt moest worden met lage resoluties en zeer beperkte temperatuuurgevoeligheid was het voor medische thermografie moeizaam om vaste voet aan de grond te krijgen binnen de geneeskunde (evidence-based medicine). Echter, dankzij de stormachtige technische ontwikkeling van o.a. de infraroodcamera’s en (anatomie)software in de laatste jaren wordt infraroodscreening door meer en meer medici wereldwijd gezien als een uitstekende aanvulling op de bestaande conventionele technieken.

Er zijn veel gebieden in de geneeskunde waar infraroodscreening diagnostische informatie kan verstrekken; reumatologie, dermatologie, orthopedie en vasculaire dysfunctie zijn enkele voorbeelden.4, 5 Ook bij brandwonden 6, bevriezing 7 en kanker 8, zijn de resultaten zeer interessant. Preoperatief, met name bij de transplantatie chirurgie en plastische chirurgie wordt infraroodscreening reeds klinisch gebruikt. 9, 10,11

Ondertussen blijkt uit onderzoek in verschillende landen dat de aanvankelijke tekortkomingen van de werkwijze, vooral wat betreft de gevoeligheid en specificiteit in kankerdiagnose, achterhaald te zijn. 12,13

De afgelopen tien jaar zijn de mogelijkheden van de infraroodscreening aanzienlijk verbeterd. Uitgebreid onderzoek heeft bijgedragen aan het groeiend gebruik van deze technologie in zowel de humane als de veterinaire geneeskunde.14,15 Technologische vooruitgang heeft gezorgd voor meer valide en betrouwbare criteria voor de interpretatie van medische thermogrammen door goed opgeleide thermografisten en heeft daarom geleid tot meer accurate diagnostiek. 1,16

rug medische thermografie nek thermografie screening

Wat maakt infraroodscreening anders?

“An ounce of prevention is worth a pound of cure”, Benjamin Franklin

Het ligt in de aard van de mens om nieuwe informatie te integreren door deze te koppelen aan wat men al weet of aan bestaande overtuigingen. Infraroodscreening is uitzonderlijk in het in beeld brengen van (patho)fysiologische veranderingen in het lichaam; het is een overtuigende screening. Zoals we weten: de standaard van alle geaccepteerde screeningmethodes is röntgen. Er is dus een natuurlijke behoefte om infraroodscreening te vergelijken met röntgen. Echter, naast zijnde een screeningsmethode, hebben deze twee niet veel gemeen.

Er zijn drie zeer fundamentele verschillen:
1. Medische Thermografie is zeer sensitief, maar minder specifiek terwijl röntgen niet sensitief is maar meer specifiek.
2. Medische Thermografie is het beste in het observeren van (patho)fysiologische veranderingen terwijl röntgen alleen anatomische verschijningen observeert, meestal in vergevorderd stadium.
3. Medische Thermografie maakt non-invasieve beelden aan de oppervlakte terwijl röntgen een invasieve, potentieel gevaarlijke vorm van straling gebruikt om bepaalde omstandigheden in het lichaam te oberveren.

Een metafoor die een goede vergelijking tussen de twee maakt is het verschil tussen “Wat DOET u?” tegenover “Wat heeft u GEDAAN?”

Moderne infraroodscreening is zo gevoelig dat het minieme, dynamische temperatuurwijzingen (<0,05°C) aan de oppervlakte van de huid weer kan geven. De huid is de centrale communicatiehub voor het netwerk van verbindingen tussen allerlei lichamelijke systemen. De huid is de informatiebron en het infraroodscreening systeem vertelt het verhaal wat er op dit moment gaande is. Infraroodscreening geeft derhalve antwoord op de vraag “Wat DOET u?”. Infraroodscreening geeft een zeer vroegtijdige indicatie, alsmede de locatie van de activiteit maar het is niet specifiek voor een definitieve diagnose. Vervolgens biedt het de mogelijkheid om met gerichte focus verder onderzoek te doen. Dit is waardevol en nuttig wanneer preventie of welzijn het doel is.

Röntgen is niet gevoelig genoeg om fysiologische veranderingen te detecteren en kan daarom over het algemeen beter antwoord geven op de vraag “Wat heeft u GEDAAN?” Röntgen detecteert de laatste manifestatie van de ziekte, de fase waarin “ziekte-management” is vereist, wat meer specifiek is, maar zeker geen voordeel wanneer preventie of welzijn het doel is. Voorkomen is beter dan genezen.

Medische thermografie, ook wel infraroodscreening genaamd, is een oude screenings methode die dankzij moderne hoogwaardige en speciale infraroodcameras en medische thermografie software, mogelijk maken om de (patho) fysiologische processen in beeld te brengen. Dankzij ervaringen, duizenden wetenschappelijke studies, onderzoeken en experimenten die uitgevoerd zijn in allerlei medische vakgebieden, is medische thermografie wereldwijd een geaccepteerde en gebruikte screeningsmethode ter aanvulling van de huidige screeningsmethoden.

Verder lezen? Zie www.infraroodscreening.nl voor meer informatie.

software infrarood thermografie software infrarooscreening

Bronnen (klik hier voor een document met alle bronnen onderaan):
www.faim.org
www.iamtonline.org
www.europeanthermology.com
www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed
www.infraroodscreening.com
www.medischethermografie.nl
http://tidsskriftet.no/article/2138701/