Ik kijk er vaak al weken naar uit: vakantie! Maar zodra het moment écht daar is, voelt het eerder alsof ik een marathon aan het afronden ben dan dat ik ontspannen de deur achter me dichttrek. Nog snel even wat werk afronden, zorgen voor oppas voor het huis en de kat, koffers inpakken, het huis netjes achterlaten… en zo stap ik met een vol hoofd en een bonzend hart het vliegtuig in. Klaar voor vakantie, maar niet bepaald in de vakantiemodus.
Ook op de bestemming zelf was dat gevoel niet altijd weg. Ik wilde ontspannen, maar voelde ondertussen de druk om dat óók goed te doen. Een boek lezen, leuke foto’s maken, de omgeving ontdekken… alles moest eruit gehaald worden. Vooral tijdens rondreizen kwam dat onrustige gevoel vaak terug: opnieuw inpakken, bustickets regelen, onderweg zijn, plannen maken, de volgende plek alweer voor me uitdenken.
Op een gegeven moment dacht ik: dit moet toch anders kunnen? Reizen is iets waar ik intens van geniet, maar als ik onderweg alleen maar aan het rennen ben, mis ik precies datgene waar vakantie eigenlijk voor bedoeld is – rust, ruimte, even helemaal niets.
En gelukkig: het kán anders. Zelfs tijdens een actieve vakantie of rondreis. Vakantie hoeft geen to-dolijst te zijn. Niet alles hoeft perfect. Er is ruimte voor vertraging, voor plezier en voor écht opladen – als je jezelf dat toestaat. In dit blog neem ik je mee in hoe ik heb geleerd om vakantie met minder stress (en meer ontspanning) te beleven.
De stress begint vaak al vóór vertrek
Hoe vaak ik het wel niet heb gehad: wekenlang uitkijken naar vakantie en dan, als het eindelijk bijna zover is, zit ik tot over mijn oren in de stress. Het werk dat nog af moet, de mailbox die nog uitpuilt, het regelen van een oppas voor de kat, de administratie die ik toch graag wil afronden voor vertrek en dan heb ik het nog niet eens over die ene koffer die nog ingepakt moet worden.
Wat ik vooral lastig vond, is dat ik het allemaal graag netjes wil afsluiten. Ik wil niet op vakantie gaan met het gevoel dat ik de helft heb laten liggen. Maar precies dat zorgt er juist voor dat ik de dagen voor vertrek als een kip zonder kop door het huis vlieg.
Inmiddels weet ik dat ik eerder moet beginnen. Niet een paar dagen van tevoren, maar ruim op tijd. Ik werk nu met lijstjes, niet om mezelf gek te maken, maar juist om mijn hoofd leeg te houden. Wat moet er nog gebeuren? Wat kan ik alvast doen? En wat laat ik gewoon los? Dat laatste is trouwens de belangrijkste stap. Want het is oké dat niet alles perfect is.
Wat mij echt helpt, is het bewust plannen van een ‘rustdag’ voor vertrek. Geen sociale afspraken meer op het laatste moment, geen grote klusjes meer. Gewoon even de tijd om rustig in te pakken, de was te doen, een serie te kijken en m’n hoofd langzaam in vakantiestand te zetten. Sinds ik dat doe, vertrek ik zoveel rustiger.
Laat het ‘moeten’ thuis
Op vakantie wil ik vaak álles. De leukste plekjes ontdekken, naar dat ene uitzichtpunt, het lokale eten proeven, een mooie hike maken én ook nog een middagje strand. En het liefst allemaal in één dag. Want: “We zijn er nu toch.” Herkenbaar?
Maar hoe fijn het ook klinkt, het kan ook zorgen voor onrust. Voor een gevoel van haast. Alsof je ook op vakantie iets moet presteren. En dat is nou juist niet de bedoeling. Ik heb meerdere keren meegemaakt dat ik aan het einde van de dag vooral moe was, omdat ik per se “alles eruit wilde halen”. Terwijl ik eigenlijk het meeste genoot van die ene spontane koffiepauze, dat bankje in de schaduw of gewoon even dom staren over het water.
Wat ik heb geleerd (en nog steeds soms moet oefenen), is dat het oké is om niets te doen. Om geen planning te hebben. Om die hike een dag uit te stellen of helemaal over te slaan. Juist dat loslaten geeft ruimte. En het mooie is: vaak ontstaan dan de meest bijzondere momenten. De onverwachte gesprekken, de fijne rust, het gevoel dat je écht op vakantie bent. Zo kun je veel meer genieten van de momenten waarop je wél die mooie stadswandeling of die tour door de omgeving maakt.
Je hoeft niet álles uit je vakantie te halen om ervan te genieten. Soms is een luie dag op een balkon of een wandeling zonder doel precies wat je nodig hebt.
Blijf bij jezelf (en niet bij andermans verwachtingen)
Of je nu reist met je partner, gezin of vrienden – op vakantie merk ik soms dat iedereen nét iets anders wil. De één wil vroeg op pad, de ander juist uitslapen. Of iemand wil alle bezienswaardigheden afvinken, terwijl jij misschien liever een dagje aan het zwembad hangt met een boek. En dat kan best even wringen.
Maar ik heb geleerd dat het oké is om soms even je eigen ding te doen. Dat je niet altijd hoeft mee te gaan in het tempo of de wensen van een ander. Een uurtje alleen wandelen, een koffietje drinken zonder gesprek of gewoon op je eigen tijd wakker worden – het helpt mij enorm om op te laden en weer echt te genieten.
En die ‘moetjes’? Laat ze alsjeblieft thuis. Alleen omdat iets op Instagram mooi staat of omdat “je er nu toch bent”, betekent niet dat jij het per se ook moet doen. Houd je niet van musea? Dan hoef je er ook echt niet heen. Geen zin in een urenlange hike door de bergen? Laat ‘m gaan. Jij mag kiezen wat jou plezier en rust geeft.
Door de verwachtingen van anderen – en ook die van jezelf – los te laten, ontstaat er ruimte. Ruimte voor spontane momenten, onverwachte gesprekken, kleine gelukjes. En dát zijn vaak de herinneringen die het meest blijven hangen.
Vakantie = ook mentaal loslaten
Op vakantie gaat mijn laptop dicht. Geen werkmails, geen deadlines. Maar écht loslaten? Dat is iets anders. Want ook al zit ik bij het zwembad met een boek, soms blijft mijn hoofd aan staan. Heb ik dat ene mailtje wel goed afgerond? Zou alles thuis wel goed gaan? Of gewoon de automatische neiging om m’n telefoon te pakken en ‘even’ Instagram te openen of het nieuws te checken.
De afgelopen jaren ben ik hier bewuster mee omgegaan. Ik probeer m’n schermtijd écht te beperken. De telefoon blijft vaker in de tas. Meldingen staan uit. En ik merk: hoe minder ik check, hoe meer rust er komt. Ik hoef niet overal van op de hoogte te zijn. De wereld draait wel door, ook zonder mij.
Het hoeft niet perfect. Soms lukt het me nog steeds niet om mentaal ‘uit’ te staan, maar ik merk wel: hoe meer ik oefen, hoe makkelijker het wordt. En de beloning? Een hoofd dat leger voelt, meer ruimte om te genieten en vaak ook betere gesprekken – met mezelf en met anderen.
Na de vakantie: start rustig weer op
Ik heb het vaak zat gedaan: op zondagavond thuiskomen en maandag weer vol aan de bak. Maar inmiddels weet ik beter. Dat rustige gevoel van de vakantie – dat wil ik vasthouden. En daar hoort ook een zachte landing bij.
Ik plan daarom bewust een extra vrije dag na thuiskomst. Geen afspraken, geen verplichtingen. Gewoon even de was doen, rustig boodschappen halen, de tassen uitpakken of uitgebreid koken. Het helpt mij enorm om niet meteen van 0 naar 100 te hoeven.
Ook probeer ik de fijne gewoontes van de vakantie nog even door te trekken en dat vakantiegevoel vast te houden. In de ochtend rustig opstarten met een kop koffie in de tuin, minder op mijn telefoon, en ’s avonds wat eerder naar bed. Kleine dingen, maar ze maken een groot verschil.
Gun jezelf die echte ontspanning
Vakantie hoort een tijd van opladen te zijn – niet van rennen, moeten en afvinken. En hoe verleidelijk het ook is om je dagen vol te plannen of direct weer in het oude ritme te stappen: je hoeft niets te bewijzen. Het is helemaal oké om het rustig aan te doen. Sterker nog, dat is misschien wel het mooiste cadeau dat je jezelf kunt geven.
Of je nu thuis blijft, een rondreis maakt of lekker op één plek blijft hangen: kies bewust voor wat jij nodig hebt. Laat los wat moet, omarm wat mag. En vergeet niet… de rust van vakantie mag je gewoon mee naar huis nemen.
Fijne reis!
