Cosmetica en microplastic: de feiten op een rijtje

Share on facebook
Share on pinterest
Share on twitter
Share on linkedin
Share on whatsapp

In vrijwel alle reguliere verzorgingsproducten die we gebruiken zitten microplastics. Van mascara tot deodorant en kindertandpasta. Maar wat is microplastic exact en waarom wordt het gebruikt in verzorgingsproducten? We zetten de feiten voor je op een rijtje.

Wat zijn microplastics?

Alle stukjes plastic die kleiner zijn dan een halve centimeter worden microplastics genoemd. Vaak zijn deze plasticdeeltjes zo klein dat ze met het blote oog niet eens zichtbaar zijn. Microplastics zijn afkomstig van grotere plasticdelen die uit elkaar zijn gevallen. Denk hierbij bijvoorbeeld aan slijpsel van autobanden of de vezels van synthetische kledingstukken. Volgens de Plastic Soup Foundation, die de relatie tussen plastic en de menselijke gezondheid onder de aandacht brengt, laat elke vijf kilo was van synthetische kleding negen miljoen microvezels los. Microplastics dus, die met het afvoerwater worden weggespoeld.

Aan welke producten worden microplastics toegevoegd?

Volgens de Consumentenbond komen microplastics via het milieu en de voedselketen onbedoeld terecht in producten als bier, honing en zeezout. Helaas worden microplastics ook bewust toegevoegd aan allerlei producten die we op regelmatige basis gebruiken. Denk bijvoorbeeld aan verzorgings- en cosmeticaproducten en aan wasmiddelen, schoonmaakproducten en verf.

Waarom wordt microplastic gebruikt in cosmetica?

Cosmetica en andere verzorgingsproducten bevatten in de meeste gevallen microplastics die bewust door de producent zijn toegevoegd. Volgens de NCV, de Nederlandse Cosmetica Vereniging, werd plastic van oudsher toegevoegd aan scrubproducten of tandpasta in de vorm van kleine bolletjes die door middel van mild schuren een reinigende werking hadden. Inmiddels zijn deze bolletjes, de plastic microbeads, vervangen door andere ingrediënten die niet van plastic zijn. Toch bevatten cosmeticaproducten volgens de NCV vaak nog microplastics omdat die een essentiële functie hebben: zo zouden microplastics ervoor zorgen dat mascara aan je wimpers blijft kleven en shampoos een bepaalde dikheid hebben waardoor die niet tussen je vingers door glijdt tijdens het aanbrengen. De Plastic Soup Foundation wil dat de cosmeticaproducenten al het microplastic uit de producten verwijderen en vervangen voor duurzame alternatieven, omdat de gevolgen van deze vloeibare plastics voor het milieu niet duidelijk zijn.

Zijn er verzorgingsproducten zonder microplastic?

Inmiddels zijn er ook producenten van natuurlijke cosmetica opgekomen die hun verzorgingsproducten op duurzame wijze ontwikkelen, zonder dat daar microplastics aan worden toegevoegd. Een voorbeeld zijn de natuurlijke deodorants, diffusers en kaarsen van het Nederlandse merk We Love The Planet. De natuurlijke deodorants bestaan uit 100% natuurlijke ingrediënten die biologisch gecertificeerd zijn. Aan de producten zijn geen synthetische ingrediënten toegevoegd. Rank a Brand, de grootste duurzame vergelijkingssite in Europa, heeft een duurzaamheidsindex opgesteld voor cosmeticamerken. Weleda, Dr. Hauschka en Santé komen allen zeer goed uit de bus bij het onderzoek. Duurzame alternatieven zijn er dus genoeg.

Aan welke keurmerken kun je merken of producten zonder microplastics herkennen?

Sta je op het punt om een product te kopen en wil je er zeker van zijn dat je een duurzame optie aanschaft? Bekijk dan altijd aandachtig de verpakking. Als het merk of product een keurmerk toegekend heeft gekregen, zou dit op de verpakking te zien moeten zijn. Producten zonder microplastics herken je volgens de Consumentenbond aan een van de volgende keurmerken:

  • Cosmos Organic: Europees keurmerk voor natuurcosmetica. Onder dit keurmerk vallen ook Cosmebio, Ecocert en BDIH.
  • Demeter: keurmerk van cosmetica, verzorging, voeding en bio-dynamische landbouw.
  • Europees Ecolabel: milieukeurmerk van de EU voor cosmetica, verzorgings- en schoonmaakproducten, tuinieren en doe-het-zelf.
  • Nordic Ecolabel: Scandinavisch milieukeurmerk voor cosmetica, verzorgingsprodducten, schoonmaakmiddel en wasmiddel.
  • NaTrue: natuurcosmetica-keurmerk dat wereldwijd erkend is.
  • Zero Plastics Inside: keurmerk van Beatthemicrobead.org. Bedrijven die hun ingrediëntenlijsten met de organisatiedelen en de bijbehorende 100%-microplasticvrij-verklaring tekenen worden dit keurmerk toegekend

App ‘Beat the microbeads’

De Plastic Soup Foundation voert al sinds 2012 campagne onder het motto ‘Beat the Microbead’. Inmiddels is er ook een app gelanceerd, die meer dan 500 verschillende microplastics herkent en meer dan honderd overige twijfelachtige ingrediënten kan identificeren. Ook zonder de app kun je checken of een product microplastics bevat, deze landingspagina helpt je daarbij. Meer dan honderd ngo’s uit 42 landen hebben zich inmiddels aangesloten bij de campagne van de Plastic Soup Foundation.

Welke duurzame verzorgings- en cosmeticaproducten gebruik jij? Heb je favoriete merken, producten of duurzame tips? Deel jouw ervaringen met ons in de comments.

Yoga guru, freelance copyrighter & auteur

Susanne is copywriter en auteur bij o.a. Fitplein.nl. Ze heeft een achtergrond in marketing en heeft al bijna 10 jaar ervaring in digitale marketing. In april 2019 heeft ze de sprong in het diepe gewaagd. Susanne heeft toen haar baan opgezegd en gaan reizen.  Ze verdiepte zich in yoga, een levensstijl waar ze in de afgelopen jaren een intense passie voor heeft ontwikkeld. Ze beoefent nog steeds meerdere vormen van yoga en geniet van de mentale balans die dit haar geeft. Voor Fitplein schrijft zij artikelen over yoga, vegetarisme, duurzaamheid en sinds kort ook biohacking.