CHZ - Coronaire hartziekten en sporten

Coronaire hartziekten (CHZ) ofwel vernauwingen van de kransslagaders van het hart staan nummer 1 op de lijst van hart- en vaatziekten. De belangrijkste vormen van CHZ zijn het hartinfarct en de angina pectoris, ook wel aangeduid als 'pijn op de borst'. Een hartinfarct kan blijvende schade opleveren. Een deel van de patiënten blijft daarom aangewezen op medische behandeling en controle.

Eenmaal gerevalideerd zijn mensen niet meer echt als patiënt te beschouwen, vandaar de term ex-hartpatiënten. (Ex-)CHZ-patiënten die normaal belastbaar zijn, maar ook zij die klachten ondervinden bij zware inspanning, kunnen gaan sporten. Dit geldt ook voor patiënten die gedotterd zijn of die een coronaire bypassoperatie hebben ondergaan. Bij mensen met CHZ zijn complicaties (bijvoorbeeld duizeligheid en hartritmestoornissen) mogelijk waarbij lichamelijke inspanning ten zeerste wordt afgeraden.

Sommige contra-indicaties zijn echter relatief: zolang de patiënt maar voorzichtig aan doet, is de gezondheidswinst van bewegen groter dan het risico. Gezien mogelijke effecten van medicijngebruik, is individuele medische advisering onmisbaar. Lichamelijke inspanning bevordert de doorbloeding van de hartspier. Bij een goede opbouw en regelmaat van bewegingsactiviteiten kunnen bij mensen met een angina pectoris de klachten afnemen.

Mensen die een hartinfarct hebben gehad, hebben minder kans op een tweede infarct door lichamelijke inspanning. Ook de kans op het overleven van een infarct neemt toe. Mensen met een slechte lichamelijke conditie laten duidelijke verbeteringen van de hartfunctie zien ten gevolge van regelmatig lichamelijke activiteit.

Regelmatig bewegen geeft zelfvertrouwen en doet inspanningsangst verdwijnen. Bij de activiteiten van de Stichting Hart in Beweging (HIB) en bij andere sportgroepen voor (ex)hartpatiënten speelt lotgenotencontact ook een belangrijke rol. Mensen met CHZ kunnen beginnen met lichte vormen van lichamelijke inspanning, zoals wandelen, fietsen en eventueel joggen.

Mensen met een slechte conditie kunnen starten met fietsen zonder weerstand, 'stoeloefeningen', activiteiten van 'Meer Bewegen voor Ouderen' en de instroomgroepen van HIB. Intensieve (competitie)sport wordt afgeraden wegens de grote kans op het bereiken van te hoge hartfrequenties en melkzuurwaarden. Recreatief volleybal is bijvoorbeeld wel goed mogelijk. Alleen levert dit waarschijnlijk onvoldoende trainingseffect op voor het hart- en vaatstelsel.

Vanwege de gevraagde krachtsinspanning is roeien enkel aan te raden wanneer men ook bij zware inspanning klachtenvrij is. 55-plussers met CHZ wordt aangeraden stevig te wandelen, fietsen, joggen, langlaufen of zwemmen, mits goed geadviseerd en begeleid. De activiteiten van HIB zijn zeer geschikt, omdat de HIB-sportleiders een speciale opleiding hebben genoten.

Voor meer informatie over deze beperking, bel de Stichting Hart in Beweging, Bunnik tel: 030 6596405 of kijk bij de Nederlandse Hartstichting, www.hartstichting.nl Zie ook www.sportiefbewegen.nl, u kunt daar een folder Sportief bewegen met coronaire hartziekten downloaden.